Zenon Paruszewski
Biografia
Zenon Paruszewski urodził się w Sieradzu jako syn Piotra, urzędnika magistratu i Stefanii z d. Pałęckich; pierwsze lata dzieciństwa spędził w Warszawie. W 1911 roku wyjechał z matką na Ukrainę, gdzie w latach 1914–1918 uczęszczał do gimnazjum w Humaniu, a po powrocie kontynuował naukę w Gimnazjum Rady Głównej Opiekuńczej w Warszawie. W 1920 zdał maturę w Gimnazjum Kazimierza Kulwiecia, a potem brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej jako kanonier artylerii polowej. Po maturze podjął studia na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej, jednak studia przerwał; pracował również społecznie w Towarzystwie Gimnastycznym Sokół.
W 1923 roku ukończył państwowy kurs Wychowania Fizycznego, a w 1928 zdał egzamin państwowy uprawniający wykonywanie zawodu nauczyciela wychowania fizycznego w szkołach średnich. W latach 1924–1927 pracował jako nauczyciel wychowania fizycznego w warszawskich gimnazjach, m.in. Miejskiej Szkole Rzemieślniczej im. Michała Konarskiego, Gimnazjum Rocha Kowalskiego i I Gimnazjum Męskim Magistratu m.st. Warszawy; dzięki pracy Paruszewskiego szkoła ta zyskała opinię jednej z największych szkół sportowych w stolicy.
Był także instruktorem gier sportowych i hokeja na lodzie w Parku Szkolnym im. Jana III Sobieskiego w Warszawie oraz działaczem polskich związków sportowych: Polski Związek Gier Sportowych od 1927, Polski Związek Hokeja na Lodzie od 1931 i Polski Związek Lekkiej Atletyki 1932–1935, 1948–1951.
W 1939 roku prowadził seniorską reprezentację Polski na mistrzostwach świata w Szwajcarii, gdzie zajęła 6. miejsce. Podczas II wojny światowej uczył wychowania fizycznego, rysunków i matematyki w prywatnej szkole powszechnej Jacka Szczypiorskiego oraz w szkołach Towarzystwa Przyszłość; brał udział w organizacji zawodów sportowych dla młodzieży i opisał to w artykule Konspiracyjne mecze hokejowe warszawskiej młodzieży w czasie okupacji w Przeglądzie Sportowym w 1947 roku. Był członkiem Związku Walki Zbrojnej, a następnie Armii Krajowej, uczestnikiem powstania warszawskiego; po upadku powstania dostał się do obozu w Pruszkowie, skąd uciekł z transportu wywożonego do III Rzeszy. Do 1945 roku pracował jako młynarz.
W latach 1945–1952 był nauczycielem wychowania fizycznego Państwowego Gimnazjum i Liceum im. Stefana Batorego w Warszawie oraz kierownikiem Parku Szkolnego im. Jana III Sobieskiego. W latach 1946–1949 był instruktorem oraz wizytatorem wychowania fizycznego w Kuratorium Oświaty Warszawskiego. Prowadził także kursy kwalifikujące nauczycieli wychowania fizycznego i brał udział w opracowywaniu programu szkolnego wychowania fizycznego.
W 1949 roku rozpoczął studia na Akademii Wychowania Fizycznego, na której w 1954 roku uzyskał stopień magistra wychowania fizycznego. Był członkiem Polskiej Partii Socjalistycznej, potem Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. W latach 1950–1952 był kierownikiem Oddziału Wychowania Fizycznego i Higieny Szkolnej Wydziału Oświaty Prezydium Rady Narodowej w Warszawie oraz w 1951 roku był sędzią na Festiwalu Młodzieży w Berlinie. W latach 1952–1955 był nauczycielem wychowania fizycznego w Państwowej Szkole Ogólnokształcącej przy ul. Smolnej 30 oraz w latach 1953–1955 prowadził sekcję wychowania fizycznego Ośrodka Doskonalenia Kadr Oświatowych. W latach 1955–1962 pracował jako wizytator w Ministerstwie Oświaty, po czym przeszedł na emeryturę i do końca życia pracował w niepełnym wymiarze godzin pracy w Okręgu Szkolnym Warszawskim.
Ordery i odznaczenia: Złoty Krzyż Zasługi; Srebrny Krzyż Zasługi (19 marca 1931); Odznaka Zasłużony Działacz Kultury Fizycznej; inne nagrody: Złoty Krążek, Czwórbój Świata Młodych, Drużynowy pięciobój lekkoatletyczny i Konkurs 5 Milionów z TVP. Publikował artykuły w Przeglądzie Sportowym, Sport i Wczasy, Wychowaniu Fizycznym i Higienie Szkolnej oraz Życiu Warszawy.
Życie prywatne: żonaty z Józefą z d. Witkowskich, ślub w 1934 roku. Mieli syna Ryszarda, farmaceutę. Zmarł 24 kwietnia 1967 roku w wieku 65 lat i został pochowany na starym cmentarzu na Służewie w Warszawie.