Danuta Maria Turczynowicz
Biografia
Danuta Maria Turczynowicz urodziła się 21 kwietnia 1921 roku w Sieradzu jako córka dziennikarza Adriana Turczynowicza i Stefanii z domu Tworzydło. Ukończyła szkołę powszechną w Sieradzu, a w 1938 roku gimnazjum sióstr Urszulanek w Kaliszu. Już w trakcie nauki w gimnazjum zaangażowała się w harcerstwo.
Po zakończeniu edukacji w 1938 roku wraz z rodzicami i czworgiem rodzeństwa przeprowadzili się do Włocławka, gdzie Danuta podjęła pracę jako sekretarka w Akcji Katolickiej. Była związana z lokalnymi strukturami harcerskimi, a pod koniec sierpnia 1939 roku wstąpiła do Harcerskiego Pogotowia Wojennego.
W okresie okupacji niemieckiej 11 listopada 1939 roku została członkiem I Drużyny Konspiracyjnej Harcerek hufca im. Romualda Traugutta we Włocławku, której drużynową była Janina Gabryjelska. Była także członkiną Kujawskiego Związku Polityczno-Literackiego Zew (KZPL), w ramach którego kierowała jedną z pięciu grup działania. Do organizacji wprowadziła swojego ojca Adriana Turczynowicza, a także Jana Spornego, Barbarę Krzyżańską i Marię Świdzińską. W KZPL zajmowała się kolportażem gazety konspiracyjnej Ogniwo i współredagowała dział literacki Ogniwa.
Po rozłamie w Kujawskim Związku Polityczno-Literackim Zew doszło w sierpniu 1940 roku do utworzenia Kujawskiego Stowarzyszenia Społeczno-Literackiego KSSL, którego przywódcą został jej ojciec Adrian Turczynowicz. W ramach organizacji od września 1940 roku odpowiadała za organizację kolportażu gazety Piorun, której była również współredaktorką. Obok Janiny Lech należała do głównych organizatorów kolportażu KSSL.
Na początku 1941 roku doszło do masowych aresztowań działaczy KZPL i KSSL. Danuta Turczynowicz została aresztowana 3 lutego 1941 roku. Podczas kilkunastodniowego pobytu w więzieniu we Włocławku była poddana brutalnemu śledztwu, ale nie wyjawiła miejsc ukrycia Adriana Turczynowicza ani osób z nią współpracujących, a jednocześnie nie zaprzeczyła przynależności do KZPL. Pod koniec lutego została przewieziona do obozu na Błoniach w Inowrocławiu, gdzie poddana została dalszemu śledztwu.
Na podstawie aktu oskarżenia sporządzonego w Poznaniu 3 sierpnia 1942 roku została sądzona w Dreźnie. 14 października 1942 roku została skazana przez Wyższy Sąd Krajowy w Poznaniu na karę pięciu lat obozu karnego. Razem z nią byli sądzeni Stefan Wachowski pseud. Wemyhora, Jerzy Kwiatkowski pseud. Maciek, Tadeusz Kudeł pseud. Radwan, Zofia J. Kosińska pseud. Zora, Halina Ziółkowska pseud. Ina, Bronisława Wierzbicka pseud. Ren, Helena Stalińska pseud. Jutrzenka, Maria Magdalena Lech pseud. Szarotka oraz Wanda Lucyna Czapska pseud. Luta.
Od lutego 1943 roku osadzona była w obozie koncentracyjnym Auschwitz Birkenau, gdzie otrzymała numer obozowy 34671. W obozie przebywała w blokach 14, 7 i 21. Pisała wiersze patriotyczne i udzielała pomocy innym osadzonym, w tym chorującej na tyfus koleżance. Danuta Turczynowicz zmarła na tyfus 14 marca 1943 roku w obozie Auschwitz Birkenau.
Upamiętnienie Danuty Turczynowicz nastąpiło poprzez wymienienie jej na tablicy przy Pomniku Szarych Szeregów we Włocławku, znajdującym się przy kościele Wszystkich Świętych. Jej biogram ukazał się w Słowniku Biograficznym Konspiracji Pomorskiej 1939-1945 Część 6 oraz w innych źródłach.