HPV HR i cytologia płynna LBC w Łódzkiem: bezpłatna profilaktyka dla kobiet 25-64

Rak szyjki macicy przez długi czas może nie dawać żadnych objawów, a mimo to rozwijać się krok po kroku. Dlatego profilaktyka wygrywa tu z leczeniem – i to zdecydowanie. Łódzki Oddział Wojewódzki NFZ zachęca kobiety w wieku 25-64 lata do skorzystania z nowoczesnych badań przesiewowych: testu HPV HR oraz cytologii na podłożu płynnym LBC. To rozwiązania oparte na światowych standardach, które mają zwiększać szanse na wykrycie zagrożenia na bardzo wczesnym etapie.

Nowe badania są dostępne w ramach programu profilaktyki raka szyjki macicy. NFZ przypomina, że wczesne rozpoznanie daje niemal 100% szans na wyleczenie. Jednocześnie podawany jest ważny kontekst skali problemu: rak szyjki macicy dotyczy nawet 10% kobiet.

Na czym polega nowy schemat badań – i czym różni się od klasycznej cytologii

W programie można skorzystać z dwóch ścieżek badań przesiewowych, jeśli kobieta ma 25-64 lata i w ciągu ostatnich 3 lat nie wykonywała cytologii w ramach NFZ.

• Schemat tradycyjny – klasyczna cytologia wykonywana co 3 lata.
• Schemat nowy – test HPV HR z genotypowaniem wykonywany co 5 lat; w razie wyniku dodatniego od razu wykonywana jest cytologia płynna (LBC) z tego samego pobranego materiału.

Test HPV HR to badanie molekularne. Jego zadaniem jest wykrycie DNA lub RNA wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV) o wysokim ryzyku onkogennym w wymazie z szyjki macicy. To istotne, bo HPV wysokiego ryzyka jest wskazywany jako główna przyczyna rozwoju raka szyjki macicy, a sam test może wykrywać obecność wirusa jeszcze zanim pojawią się niepokojące zmiany.

Test HPV HR wykrywa obecność wirusa brodawczaka ludzkiego wysokiego ryzyka, głównej przyczyny rozwoju raka szyjki macicy, na długo przed pojawieniem się niepokojących zmian.

Łódzki Oddział Wojewódzki NFZ

Ważny szczegół organizacyjny: cytologia płynna (LBC) nie jest wykonywana „z automatu” każdej pacjentce. Pojawia się wtedy, gdy wynik testu HPV HR jest dodatni. Dobra wiadomość jest taka, że nie trzeba przychodzić drugi raz na ponowne pobranie – laboratorium wykorzystuje materiał z tego samego wymazu.

Co dzieje się po wyniku: terminy, kontrola, dalsza diagnostyka

Program określa też jasny scenariusz dalszego postępowania – w zależności od wyniku.

1. Wynik ujemny – lekarz zaleci kolejne badanie profilaktyczne po 3 lub 5 latach, a w uzasadnionych przypadkach po 12 miesiącach.
2. Wynik testu HPV HR dodatni – z tego samego materiału wykonywana jest cytologia płynna (LBC). Jeśli jej wynik jest prawidłowy, lekarz zaleci ponowne badanie profilaktyczne po 12 miesiącach.
3. Zmiany dysplastyczne – ginekolog kieruje na dalszą diagnostykę: badanie kolposkopowe albo kolposkopię z pobraniem wycinka do badania histopatologicznego. Gdy rozpoznany zostanie rak szyjki macicy lub inne schorzenie, pacjentka trafia do leczenia specjalistycznego lub na pogłębioną diagnostykę.

NFZ przypomina też o możliwości badań poza programem: kobiety młodsze i starsze niż grupa 25-64 lata mogą wykonać klasyczne badanie cytologiczne bezpłatnie i bez skierowania w gabinecie ginekologicznym.

Gdzie wykonać badanie i jak się przygotować

Badania w ramach programu można zrobić w gabinetach ginekologicznych oraz u położnej POZ, o ile dana placówka ma umowę z NFZ na prowadzenie programu. Wyszukiwarka miejsc jest dostępna w wykazie świadczeniodawców NFZ (GSL), a dodatkowe informacje można uzyskać na bezpłatnej infolinii 800 190 590.

Aby wynik był wiarygodny, warto zadbać o przygotowanie. Zalecenia NFZ są proste, ale ważne:

• najlepiej zgłosić się tuż po miesiączce – maksymalnie 4 dni po jej zakończeniu,
• wstrzymać się od współżycia przez kilka dni przed badaniem,
• nie stosować leków dopochwowych przed badaniem,
• jeśli niedawno było badanie ginekologiczne – odczekać co najmniej 1 dzień.

Łódzki Oddział Wojewódzki NFZ zachęca, by nie odkładać profilaktyki na później. W przypadku raka szyjki macicy to właśnie czas i regularność badań przesiewowych mogą mieć kluczowe znaczenie.