Obywatele Ukrainy z statusem UKR muszą zaktualizować PESEL. Sprawdź, kto jest zobowiązany i do kiedy

Ponad 300 000 obywateli Ukrainy posiadających status UKR w Polsce może stracić ochronę prawną, jeśli do 31 sierpnia 2026 roku nie zaktualizuje danych w rejestrze PESEL. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wydało oficjalny komunikat, który precyzyjnie określa, kogo dokładnie dotyczy ten obowiązek.

Kto jest zobowiązany do aktualizacji danych?

Nowy przepis obejmuje wszystkie osoby, które podczas pierwszego nadania numeru PESEL nie posiadały ważnego paszportu zagranicznego. Dotyczy to także tych, którzy od tamtej pory otrzymali nowy dokument lub zmienili dane paszportowe (np. po wymianie paszportu, zmianie nazwiska).

Obowiązek spoczywa również na rodzicach dzieci, które w chwili rejestracji PESEL nie miały własnego paszportu. W praktyce może to dotyczyć setek rodzin, które przyjechały do Polski po wybuchu wojny w Ukrainie i w pośpiechu uzyskiwały PESEL na podstawie innych dokumentów, jak np. akt urodzenia czy tymczasowe zaświadczenie.

• Obywatele Ukrainy, którzy przy nadawaniu PESEL nie mieli paszportu
• Osoby, które otrzymały nowy paszport po rejestracji
• Posiadacze zmienionych danych paszportowych (np. nowe nazwisko, inny numer)
• Rodzice dzieci, które w dniu rejestracji nie dysponowały paszportem

Terminy i miejsce składania wniosków

Aktualizację należy przeprowadzić wyłącznie w siedzibie Urzędu Gminy lub Urzędu Miasta właściwego dla miejsca zamieszkania. Proces można rozpocząć od razu, a ostateczny termin to 31 sierpnia 2026 roku. Po tej dacie system automatycznie wykreśli nieaktualne rekordy, co oznacza utratę statusu UKR.

Warto podkreślić, że wizyta w urzędzie nie wymaga wcześniejszej opłaty – aktualizacja danych w rejestrze PESEL jest bezpłatna. Należy jednak zabrać ze sobą oryginał aktualnie posiadanego paszportu oraz, w przypadku dzieci, ich dokumenty podróży lub paszporty. Urzędnicy mogą również poprosić o okazanie karty pobytu czy innego dowodu tożsamości.

Konsekwencje braku aktualizacji

Zaniedbanie obowiązku może mieć poważne skutki prawne. Ministerstwo jasno stwierdza: „brak aktualizacji danych do 31 sierpnia 2026 roku może skutkować utratą statusu UKR”. Status UKR to podstawa legalnego pobytu w Polsce, dostępu do opieki zdrowotnej, edukacji dzieci, a także świadczeń socjalnych i możliwości pracy.

Oznacza to, że po upływie terminu osoby, które nie zaktualizują rekordu, mogą stracić prawo do 500+, do zasiłku rodzinnego, a nawet zostać uznane za przebywające nielegalnie. Proces przywracania statusu byłby możliwy, ale wymagałby ponownego złożenia wniosku o ochronę czasową, co wiąże się z biurokracją i ryzykiem odmowy.

Dlaczego to ważne dla naszej lokalnej społeczności?

W gminach naszego regionu mieszka kilka tysięcy obywateli Ukrainy, z których wielu przybyło w 2022 roku. Wielu z nich nadal nie posiada paszportu, bo wyjechali z ogarniętego wojną kraju w pośpiechu. Dla lokalnych urzędów gminnych oznacza to dodatkowe obciążenie związane z obsługą wniosków, ale przede wszystkim szansę na uporządkowanie danych i pomoc obywatelom w uniknięciu zagrożenia deportacją.

Dla mieszkańców – Polaków i Ukraińców – to także przypomnienie, że prawne formalności nie mogą czekać. Wiele organizacji pozarządowych i punktów informacyjnych już uruchamia pomoc w wypełnianiu dokumentów, by żadna rodzina nie przegapiła terminu.

Źródło informacji: Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.